Menu

G26 Parafia Siedliska-Bogusz

Wrzesień 13, 2018 - Powiat dębicki
G26 Parafia Siedliska-Bogusz

Położenie

Siedliska- Bogusz to wieś położona w gminie Brzostek, w powiecie dębickim.

Historia

Historia właścicieli wsi Siedliska jest dosyć zagmatwana, bo opiera się o spór pomiędzy benedyktynami a rodem Iwana z Klecia, który otrzymał okoliczne dobra od króla Kazimierza Wielkiego (około roku 1353). W XV wieku właścicielami Siedlisk byli benedyktyni z opactwa tynieckiego a już w 1536 roku własność przeszła w ręce Jana, Kacpra i Melchiora Oświęcimów. W roku 1581 wieś podzielona na dwie części należała do Floriana Oswięcima i do Alberta Kowaliowskiego. W XVII wieku właścicielami Siedlisk dolnych była rodzina Rzuchowskich a po nich Jan Stojowski. Siedliskami górnymi zarządzał Stanisław Jordan Stojowski (1686) a na początku XVII wieku Trzeciescy. Mąż Krystyny Trzecieskiej, Francuz Antoni de Tournelles, w roku 1728 wybudował tu nowy dwór i budynki gospodarcze. W roku 1763 Siedliska objął we władanie Nikodem Jordan Stojowski, którego córka wyszła za mąż za Stanisława Bogusza. Od jego nazwiska wzięła się nazwa Siedliska – Bogusz.

Opis zabytku

Najstarsza wzmianka o parafii w Siedliskach pochodzi z roku 1373. Murowany kościół został wybudowany według projektu Jana Sasa-Zubrzyckiego w latach 1908-1912. Był remontowany ponieważ uległ zniszczeniu w czasie II wojny światowej.

         Trzynawowy kościół zbudowany jest z cegły i z kamienia. Od frontu stoi kwadratowa wieża o wysokości 56 m (cztery kondygnacje) z ostrosłupowym hełmem ze sterczynami. Kościół posiada bazylikowy transept i zamknięte trójbocznie prezbiterium, do którego przylega zakrystia i dwie kaplice. Boczne wejście zdobi kolumnowy portyk. Dachy dwuspadowe umieszczono nad nawą główną, prezbiterium i transeptem a pulpitowe nad nawami bocznymi. Na skrzyżowaniu naw umieszczona jest wieżyczka na sygnaturkę z latarnią. Wewnątrz świątyni umieszczono arkady ostrołukowe łączące nawy. Ołtarz główny pochodzi a 1925 roku. Umieszczono w nim obraz z 2. połowy XVII wieku Matki Boskiej z Dzieciątkiem słynący łaskami. W bocznej kaplicy znajduje się późnobarokowy ołtarz z XVIII wieku, pochodzący prawdopodobnie z wcześniejszego kościoła. Prezbiterium udekorowane secesyjną polichromią ornamentalną i figuralną. Okna zdobią witraże figuralne z początku XX wieku. Na uwagę zasługuje też rzeźba Matki Boskiej Bolesnej z XVI wieku. Na chórze znajdują się 23 – głosowe organy.

Warto wiedzieć

  1. Boguszowie mieli pięciu synów, z których trzech brało udział w powstaniu listopadowym.

 

  1. Władze austriackie przewidując wybuch powstania narodowego podbuntowały chłopów, którzy mieli zatargi z dworami, aby napadali oni zbrojnie na dwory szlacheckie i zabijali mieszkańców przygotowujących się do powstania. Mogli bezkarnie zagrabić tez mienie zrabowane podczas napadu. Przywódcą został chłop ze Smarżowej, Jakub Szela, który chciał się zemścić na panach. W lutym 1846 roku stanął on na czele bandy, która napadła na dwór w Siedliskach, zrabowała go i zabiła w sposób bestialski mieszkańców. Aby upamiętnić ofiary rabacji w 1860 roku Ludwika z Boguszów Gorayska zbudowała neogotycką kaplicę grobową z pamiątkowym epitafium na jej frontonie.

 

  1. W czasie II wojny światowej proboszczem parafii był ks. Karol Kawula, który walczył z okupantem ps „Groźny”. W parafii w czasie okupacji niemieckiej działał również ks. Józef Śmietana ps. „Błyskawica”, który był kapelanem oddziałów partyzanckich a czasie „Akcji Burza.

    Ciekawe miejsca w okolicy

Kościół Świętego Grzegorza w Gorzejowej

Dworek szlachecki rodziny Boguszów w Smarżowej

Klasycystyczny kościół z 1818 roku z wyposażeniem wnętrza z wieków XVI-XIX w Brzostku

Cmentarze wojenny w Brzostku

Zabytkowy cmentarz wojenny nr 227 w Gorzejowej

Źródło

Adam Bogusz, Wieś Siedliska Bogusz, Kraków 1903

Dodaj komentarz